ZIE
Stichting Zicht In Erfgoed
De stichting richt zich op het (im)materiële erfgoed dat in de loop der tijd naar de achtergrond is gedrukt of zelfs uit zicht is verdwenen. ZIE stelt zich tot doel om dit weer zichtbaar te maken om zo in discussie te gaan met en/of het gangbare discours te verrijken. Bijvoorbeeld in de snel veranderende tijden volgen ontwikkelingen elkaar rap op. Toch is het heden vast verankerd in een al gauw vergeten verleden. Een confrontatie kan spannend, inzichtelijk en verhelderend werken. Dit geldt evengoed voor ontwikkelingen in dezelfde tijd. Een dominante stroming kan andere opvattingen uit het beeld houden, maar zij zijn er wel! Ook hier kan zichtbaar maken tot interessante resultaten leiden.
ZIE wil een alternatief bieden, een andere kijk of ander geluid laten horen. ZIE ontwikkelt zelfstandig concepten, maar gaat ook graag met derden in gesprek over vruchtbare ideeën/initiatieven.
Elk project vraagt zijn eigen uitingsmogelijkheid. Voor ZIE zijn er geen grenzen. In principe is alles mogelijk van musea, openbare ruimte tot de digitale snelweg. I
ZIE
Stichting Zicht In Erfgoed
I
Het stichtingsbestuur wordt gevormd door drie in hun vakgebied ervaren personen Dr. Arno Bornebroek historicus/onderzoeker Drs. Marina de Vries kunstcriticus en hoofdredactrice van Museum Tijdschrift Nikola Eltink MA hoofd museale zaken van Gogh Museum
ZIE
Stichting Zicht In Erfgoed
Stichting ZiE heeft het initiatief genomen en het concept ontwikkeld voor de tentoonstelling Geaarde Kunst. Kunstaankoop tijdens de bezetting door de Nederlandse staat De tentoonstelling vindt plaats in Museum Arnhem en is op 15 feb. 2015 door minister Bussemaker geopend en is te zien tot 25 mei zie ook: http://youtu.be/auReQeRi2Ds Een bezoekster: ‘dit is echt een mooie, goed verzorgde, goed gedocumenteerde tentoonstelling!’ Zijn deze kunstwerken schuldig of besmet, en kan een kunstwerk überhaupt schuldig of besmet zijn? (Jet Bussemaker, 17 febr. 2015) De makers van de tentoonstelling laten zien dat niet iedereen in de door de nazi’s gewenste stijl schilderde. Zoiets als een bruine penseelstreek bestond niet. (Trouw, 17 februari 2015) Wie zalen vol schuldige schilderijen verwacht, komt bedrogen uit’ (Volkskrant, 14 februari 2015)
ZIE
Stichting Zicht In Erfgoed
. I
Door Bernard Hulsman (NRC 19-2-2015) De nazi’s vonden kunst belangrijk. Niet alleen was Adolf Hitler een groot liefhebber van architectuur,muziek en beeldende kunst, maar ook verhoogde het naziregime de kunstbudgetten flink na de machtsovername in 1933. Ook in Nederland ging er na 1940 meer overheidsgeld naar kunst. Zo verhoogde de Duitse bezetter het budget voor aankopen van beeldende kunstwerken tot 112.000 gulden in 1943. In totaal kocht de afdeling Bouwkunst, Beeldende Kunsten en Kunstnijverheid (BBK) van het Departement van Volksvoorlichting en Wetenschappen in de jaren 1940-’45 ruim 700 kunstwerken, soms voor hoge prijzen.Uiteraard kwamen niet alle kunstwerk- en in aanmerking voor aankoop.Net als in nazi-Duitsland kocht de staat in nazi-Nederland geen abstracte en andere ‘ontaarde ’ kunstwerken. Kunst was voor nazi’s in de eerste plaats een middel dat moest bijdragen aan de opbouw van de Nieuwe Orde en de vorming van de Nieuwe Mens. Alleen‘geaarde’ kunst was hiervoor geschikt. Wat dit precies inhield, is nooit duidelijk geworden. Maar hoe vaag ‘geaarde kunst ook bleef, na 1945 verdwenen de ruim 700 door BBK aangekochte kunstwerken als ‘foute’ kunst achter slot en grendel in de de- pots van wat nu de Rijksdienst Cultureel Erfgoed is. Pas nu,70 jaar na de Bevrijding en 75 jaar na het begin van de Duitse be- zetting, is hieruit onder de titel Geaarde kunst een selectie van 75 schilderijen te zien in Museum Arnhem. Wie verwacht dat Geaarde kunst een parade is van Nederlandse ‘bloed- en- bodem’-kunst, waar het wemelt van blozende maagden en viriele strijders voor volk en vaderland, komt bedrogen uit. Er hangt slechts één onmiskenbaar ‘fout ’ schilderij: De engel der gerechtigheid uit 1942. Op dit doek van Henri van de Velde, van wie het Rijksmuseum in 2007 het eveneens onmiskenbaar foute De Nieuwe Mensch aankocht,is een engel met een weeg- schaal te zien tegen de achtergrond van het gebombardeerde Londen. „O ijdel en verwaten Londen/Gewogen en te licht be- vonden” staat er op het papier dat op een van de schalen ligt. Voor de rest bestaat Geaarde Kunst uit portretten, stillevens en  vooral landschappen waarin soms een nationalistische bood- schap verborgen zit. Zo zijn de bloemen in het Bloemstilleven van Wilm Wouters oranje, blanje of bleu, de kleuren van de Prinsenvlag die in de jaren dertig door de NSB was gekaapt. Verrassend is ook de veelheid aan stijlen van de aankopen. Een mild impressionisme als dat van een landschap en een stadsgezicht van Karel Appel, van wie BBK in WO II maar liefst zes werken aankocht, was niet bezwaarlijk. Ook een ingetoomd expressionisme als in Carnaval, een ongedateerd,kleurig carnavals- tafereel van Frits Verdonk, gold niet als ‘ontaard’.Zelfs het neorealis- me van schilders als Pyke Koch en het magisch realisme van Carel Willink, waarvan de Unheimlichkeit toch moeilijk verenigbaar is met de Heimlichkeit van het nationaal-socialisme, waren niet bezwaarlijk.
Zo hangt in de laatste zaal van de tentoonstelling onder meer het schitterende, maar onheilspellende Het wachten (Vijf wachtende vrouwen) van Pyke Koch uit 1941.Maar al is de overgrote meerderheid van de schilderijen op Geaarde Kunst niet ‘fout ’, de voor- keur van de nazi’s voor figuratieve kunst had toch grote gevolgen voor de naoorlogse kunst. Was Pyke Koch in de jaren dertig een van duurste levende kunst- enaars in Nederland, na 1945 was zijn kunst en die van andere neorealisten ‘besmet’ geraakt, schrijft kunst- historicus Carel Blotkamp in een artikel in de catalogus. Vooral in linkse kranten als de communistische De Waarheid werd „het de neorealisten nagedragen dat zij in de oorlog een soort boegbeelden van het nieuwe regime waren geweest”, schrijft Blotkamp. Maar hoewel Pyke Koch zeker fascistische sympathieën heeft gehad, heeft niemand „overtuigend kunnen aantonen dat hij fascistische kunst maakte”, vervolgt hij: „Zelfs zijn Por- tret met zwarte band, dat vaak als zodanig wordt gezien, laat ruimte voor twijfel.” Neorealistische kunst is niet fascistisch en zelfs fascistische kunstenaars maken lang niet altijd fascistische kunst, zo laat Blotkamps be- toog zich samenvatten. En,zo zou je hier na het zien van Geaarde Kunst aan kunnen toevoegen, ook de andere werken die de Nederlandse nazi’s in de Tweede Wereldoorlog kochten, waren zelden ‘fout ’. Te n t o o n s t e l l i n g Geaarde kunst. Door de staat gekocht ’40-’45. T/m 25 mei in Museum Arnhem.
ZIE
Stichting Zicht In Erfgoed
. I
Ed.Gerdes (1887-1945) Zelfportret. Gerdes was als hoofd van de afdeling Beeldende Kunst en Kunstnijverheid verantwoordelijk voor de staatsaankopen tijdens de bezetting.
ZIE
Stichting Zicht In Erfgoed
Voor  meer informatie kijk naar onze facebookpagina of mail naar de stichting. Voor schriftelijke kontakt: Van Boetzelaerstraat 33-II 1051 CT Amsterdam